Chi hội Văn học Nghệ thuật

Chi hội VHNT Trường ĐH Bạc Liêu: Từng bước khẳng định vị trí

      Chi hội Văn học nghệ thuật (VHNT) Trường Đại học Bạc Liêu (ĐHBL) mới được thành lập hơn 4 năm. Bốn năm, đó là thời gian mà chi hội chập chững những bước đi đầu tiên – Đó cũng là khoảng thời gian chi hội phấn đấu không ngừng nghỉ. Tuy nhiên, những việc mà chi hội làm được còn khá khiêm tốn so với các chi hội có bề dày thành tích khác như nhiếp ảnh, sân khấu hay mỹ thuật, nhưng cũng là động lực để chi hội tự tin, phấn đấu nhiều hơn nữa.

Với đặc thù riêng, hội viên chi hội VHNT trường ĐHBL khá đa dạng về chuyên ngành hoạt động từ Văn học, Múa, Âm nhạc đến Mỹ thuật, …Thêm nữa, BCH chi hội cũng như các hội viên bận rộn với công tác giảng dạy và kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác, nên thời gian dành cho hoạt động của chi hội không nhiều. Điều đó đòi hỏi BCH chi hội luôn trăn trở tìm hướng đi phù hợp làm sao tạo ra một sân chơi nghệ thuật để các hội viên ở những chuyên ngành khác nhau phát huy sở trường của mình mà vẫn hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường.

Một trong hướng đi được BCH xác định lồng ghép hoạt động của chi hội với phong trào văn hóa, văn nghệ và nhiệm vụ đào tạo của nhà trường.

Minh chứng là từ khi thành lập đến nay chi hội luôn là “bệ đỡ” cho các hoạt động văn hóa, văn học nghệ thuật, tổ chức kỷ niệm Ngày thơ Việt Nam, âm nhạc, múa… do nhà trường tổ chức. Thành tích đầu tiên phải kể đến là chi hội “đỡ đầu” cho Câu lạc bộ Cây bút trẻ của khoa Sư phạm. Nhờ sự dẫn dắt, chỉ bảo cũng như động viên, tạo điều kiện của các thầy cô trong chi hội mà câu lạc bộ ngày càng phát triển hơn. Các cây bút trẻ cũng mạnh dạn gửi bài cộng tác cho Báo Bạc Liêu, Tạp chí Văn hóa- Văn nghệ và nhận được sự phản hồi tích cực về khả năng viết lách cũng như sự năng động, dấn thân vào cuộc sống, tạo tiền đề tốt cho việc tìm việc làm sau khi ra trường của các em. Các hội viên trong chi hội luôn là những hạt nhân tích cực tham gia vào các hoạt động văn hóa, văn nghệ, các hoạt động nghệ thuật của nhà trường. Khi thì tham gia làm ban giám khảo các cuộc thi “Tiếng hát sinh viên”, “ Nét đẹp sinh viên”… cũng có khi lại đứng ra dàn dựng những tiết mục hát, múa trong những dịp lễ, tết mà nhà trường yêu cầu cũng như các cuộc thi do tỉnh tổ chức. Không chỉ tự nuôi dưỡng niềm đam mê, yêu thích nghệ thuật cho bản thân mà các hội viên chi hội VHNT trường ĐHBL còn không ngừng “truyền lửa” cho sinh viên sự đam mê nghiên cứu trong lĩnh vực văn học. Thông qua giảng dạy, hướng dẫn làm tiểu luận, khóa luận tốt nghiệp các hội viên chuyên ngành văn học đã hướng sinh viên chọn tác giả của Bạc liêu, vùng bán đảo Cà Mau, đồng bằng sông Cửu Long làm đề tài nghiên cứu. Đó cũng là lời lí giải tại sao sinh viên Bạc Liêu ngày càng thêm hứng thú đi sưu tầm ca dao, dân ca địa phương, tìm hiểu những đặc trưng sáng tác của tác giả Bạc Liêu như Phan Trung Nghĩa, Lâm Tẻn Cuôi, Ngọc Yến, Trần Chí Thành, Nguyễn Văn Thanh… đã góp phần “quảng bá” và lan truyền văn học địa phương đến gần hơn với độc giả. Những đề tài nghiên cứu của các em sinh viên cũng là những nguồn tư liệu thật sự quý báu cho những ai quan tâm đến văn học tỉnh nhà, cũng như giới thiệu đất và người Bạc Liêu đến công chúng. Vì thế suốt nhiều năm Chi hội VHNT Trường ĐHBL luôn nhận được sự tin tưởng, đánh giá cao của sinh viên ngành Ngữ văn, Tiếng Việt – Văn hóa Việt Nam. Nhiều sinh viên tốt nghiệp đã trở thành biên tập viên, phóng viên… là nguồn nhân lực đóng góp cho sự phát triển của Liên hiệp các Hội VHNT, Báo Bạc Liêu, Đài phát thanh & truyền hình tỉnh nhà…. Đặc biệt, có người đạt giải cao trong cuộc thi Bút ký, Ảnh thời sự…khu vực và tỉnh tổ chức.

Không chỉ làm tốt “việc trong nhà”, Chi hội VHNT trường ĐHBL còn tham gia các hoạt động của Liên hiệp các Hội VHNT, sở, ban ngành tỉnh. Đặc biệt hỗ trợ các Chi hội bạn như Chi hội VHNT Công an tỉnh, tỉnh đội, ngành Giáo dục… rất nhiệt tình và đầy hiệu quả. Hầu như sự kiện văn hóa, văn học nghệ thuật, thi tìm hiểu về đờn ca tài tử, nói thơ Bạc Liêu, thi Tiếng hát truyền hình, thi cổ động tuyên truyền bầu cử Quốc hội, đêm văn nghệ đón giao thừa chào mừng năm mới… cũng thấy thấp thoáng bóng dáng của Chi hội VHNT trường ĐHBL. Bởi lẽ, chi hội có nghệ sĩ múa Mai Minh Hiếu, Ca Duy Đạm giỏi về biên đạo và hiện đang dẫn dắt nhóm múa Sắc Màu là các em sinh viên trẻ và rất năng động, được đào tạo cơ bản và giọng ca ngọt ngào của Ánh Hồng… Thêm nữa, do chi hội có phần đông hội viên là giảng viên chuyên ngành ngữ văn tham gia nghiên cứu để bổ sung cho mảng lý luận phê bình văn học còn khá yếu của tỉnh nhà. Ta cũng thấy, trên Tạp chí khoa học chuyên ngành, Tạp chí Văn hóa – Văn nghệ Bạc Liêu thường xuyên xuất hiện những bài nghiên cứu của các hội viên chi hội như TS.Trần Mạnh Hùng, TS. Nguyễn Phước Hoàng, Tiến sĩ Trương Thu Trang, ThS. Phạm Thị Lương,… Ngoài ra, những tác phẩm âm nhạc của Mai Minh Hiếu, Phạm Quế Nguyên,… cũng được Ban Biên tập tạp chí đánh giá cao và chọn đăng.

Tuy nhiên, các chuyên ngành trong chi hội còn phát triển chưa đồng đều, chưa khai thác hết tiềm năng của hội viên ngành văn học. Ban Chấp hành chi hội cũng chưa tổ chức riêng cho hội viên đi thực tế mà chỉ lồng ghép hoạt động thực tế chuyên môn của nhà trường để giúp hội viên phát hiện đề tài, tìm kiếm chất liệu sáng tác.

Hy vọng, trong năm mới 2019, BCH chi hội sẽ tạo điều kiện tốt hơn để các hội viên phát huy được tối đa năng lực, sở trường, tham gia các lớp tập huấn, đi thực tế sáng tác do Liên hiệp các Hội VHNT tổ chức, quan tâm đầu tư sáng tác những tác phẩm chất lượng cao…, phát hiện kết nạp hội viên viên mới.

Có thể nói sau hơn 4 năm thành lập, chi hội VHNT Trường ĐHBL đã tìm được hướng đi riêng, bước đầu khẳng định được vị thế của mình trong mái nhà chung của Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật tỉnh nhà.

Trần Mạnh Hùng – Chi hội trưởng Chi hội VHNT trường ĐHBL


Văn hóa học đường xây dựng uy tín, vị thế của nhà trường

                 Sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trên mọi lĩnh vực. Đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, Giáo dục – Đào tạo đã đạt được những thành tựu cả về quy mô lẫn chất lượng. Tuy nhiên trong những năm gần đây, đời sống văn hóa của học sinh, sinh viên có những biến đổi theo nhiều chiều hướng khác nhau. Kinh tế, văn hóa, khoa học phát triển tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên được tiếp cận với nhiều kênh thông tin, nhiều mô hình học tập tiên tiến, do đó đạt nhiều thành tích trong học tập và nghiên cứu khoa học. Nhưng chúng ta cũng đang phải đối mặt với nhiều biểu hiện chưa chuẩn về đạo đức lối sống trên bình diện xã hội nói chung, học đường nói riêng.

Văn hóa học đường đang là một vấn đề thời sự nổi cộm không chỉ trong các nhà trường mà trong cả toàn xã hội hiện nay. Các nhà trường đã kiên trì xây dựng văn hóa học đường từ năm này qua năm khác và đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Tuy nhiên, cho đến nay, thực tế biểu hiện của văn hóa học đường đang còn nhiều vấn đề bức xúc, cần phải suy ngẫm. Hiện tượng học sinh, sinh viên có những hành vi lố lăng, kệch cỡm, đánh mất vẻ đẹp văn hóa ở trường lớp, nơi công cộng, ký túc xá… là khá phổ biến. Thực trạng này có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng chắc chắn có một nguyên nhân do văn hóa học đường chưa được đưa vào phạm vi quản lý của nhà trường.

Theo GS-VS Phạm Minh Hạc : “Văn hóa học đường là hệ các chuẩn mực, giá trị giúp cán bộ quản lý nhà trường, thầy cô giáo, các vị phụ huynh và các em học sinh, sinh viên có các cách thức suy nghĩ, tình cảm, hành động tốt đẹp”.

Như vậy, mục tiêu chung nhất của văn hóa học đường là xây dựng trường học lành mạnh, các mối quan hệ thân thiện và chất lượng giáo dục thật.

Trên cơ sở mục tiêu chung của ngành giáo dục, mỗi trường học xây dựng mục tiêu, nội dung văn hóa học đường của trường mình. Và để làm được điều đó, mỗi nhà trường phải xem xét cụ thể hoàn cảnh, điều kiện của trường mình mà xây dựng một hệ chuẩn mực, giá trị phù hợp được các thành viên trong nhà trường cùng tham gia xây dựng với những biện pháp tổ chức thực hiện. Hệ chuẩn mực, giá trị đó phải tương hợp với một mức độ nhất định với các giá trị truyền thống, phong tục của địa phương, cộng đồng.

Tại sao văn hóa học đường tạo niềm tin cho xã hội trong việc Nhà trường thực hiện chức năng giáo dục và sứ mệnh nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài góp phần đào tạo, cung ứng cho xã hội những người công dân tốt, một nguồn nhân lực có phẩm chất, năng lực, đáp ứng yêu cầu của xã hội.

Bởi lẽ học đường là nơi diễn ra các hoạt động dạy và học với sự tham gia của cơ sở vật chất trường học, cán bộ quản lý giáo dục, thầy, trò, chương trình, nội dung giáo dục… để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đào tạo của từng trường học.

Xây dựng văn hóa học đường trước hết nhà trường phải xây dựng được môi trường sư phạm: nơi vui chơi, giải trí, sinh hoạt cộng đồng, hội họp, học tập, thực hành thí nghiệm vệ sinh, an toàn; có cây xanh, hoa kiểng… tất cả đều toát lên nét văn hóa của trường học.

Trường học là một tổ chức. Do vậy, văn hóa học đường cũng phải quan tâm đến văn hóa tổ chức của một trường học. Một tổ chức nền nếp, xây dựng được những chuẩn mực, nghi lễ, đồng phục, có sự hiểu biết, tôn trọng, đoàn kết, cùng nhau bảo vệ không làm thiệt hại danh dự uy tín chung của nhà trường …là sợi dây vô hình gắn kết các thành viên trong tổ chức lại với nhau cùng phấn đấu cho những giá trị chung của tổ chức.

Có thể nói, văn hóa tổ chức là yếu tố cơ bản trong văn hóa học đường và nó hiện diện trong khắp các hoạt động của nhà trường.

Văn hóa học đường còn thông qua hành vi ứng xử của các chủ thể tham gia các hoạt động giáo dục, là lối sống văn minh trong trong trường học. Hoạt động giáo dục của nhà trường sẽ chất lượng, hiệu quả hơn khi cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm, tôn trọng và luôn gương mẫu trước học sinh, sinh viên. Và khi ưng xử của học sinh, sinh thể hiện bằng sự kính trọng, yêu quí của người học với cán bộ, giáo viên của trường.

Để xây dựng thành công văn hóa học đường, người lãnh đạo không chỉ có năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục mà phải có tấm lòng vị tha, độ lượng, tôn trọng giáo viên, nhân viên; Quan tâm tới sự bày tỏ các nhu cầu, cảm xúc, mong muốn của giáo viên, học sinh, sinh viên. Người lãnh đạo không chỉ kỷ cương trong quản lý mà phải dân chủ và tạo ra bầu không khí lành mạnh, thân thiện trong tập thể sư phạm nhà trường.

Điều quan tâm trong xây dựng văn hóa học đường nữa là: ứng xử giữa các thầy cô giáo, công chức, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên với nhau phải thể hiện qua cách đối xử mang tính tôn trọng, thân thiện, giúp đỡ lẫn nhau.

Để văn hóa học đường đi vào cuộc sống thì vai trò đầu tàu, nêu gương thuyết phục của lãnh đạo nhà trường và giáo viên là yếu tố quan trọng.

Nhà trường cũng cần quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, chú trọng tạo khuôn viên nhà trường xanh, sạch, đẹp. Đặc biệt, Nhà trường phải xây dựng môi trường văn hóa trong toàn trường, đến từng lớp học, phòng làm việc. Nhà trường cũng phải có quy định đồng phục cho giáo viên, học sinh, sinh viên nhưng phải phù hợp với đặc trưng ngành nghề và thực tế của trường, địa phương. Hàng năm, Nhà trường tổ chức hoặc tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên tham gia hoạt động văn hóa, lễ hội, tham quan, thực tế ở địa phương, vùng và cả nước.

Xây dựng hệ giá trị của văn hóa học đường mới chỉ là bước đầu. Để những hệ giá trị ấy thành hiện thực, các trường học phải đề ra mục tiêu, biện pháp lộ trình thực hiện cụ thể. Bởi lẽ, thực chất của việc làm này là chuyển hóa vốn học vấn thành vốn văn hóa tức là đi từ kiến thức, kỹ năng thành thái độ giá trị nhân cách. Đối với học sinh, sinh viên, con đường để hình thành, phát triển nhân cách nhân văn, văn hóa là thông qua dạy chữ, dạy người, dạy nghề, dạy kỹ năng sống, giá trị sống cho các em.

Văn hóa học đường là một khái niệm động. Khi những chuẩn mực, giá trị xã hội thay đổi, văn hóa học đường cũng sẽ có những  thay đổi cho phù hợp. Văn hóa học đường lành mạnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho sự tin cậy, tôn trọng lẫn nhau, giúp mọi thành viên trong nhà trường quan tâm nâng cao chất lượng dạy và học, tạo điều kiện khuyến khích học sinh, sinh viên nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giúp cho học sinh có kỹ năng tự xây dựng một hệ giá trị lành mạnh, đúng hướng cho cuộc sống tương lai của mình, xác lập cho mình một lẽ sống, lý tưởng sống đúng đắn. Xây dựng văn hóa học đường còn góp phần tạo nên uy tín, vị thế, thương hiệu của mỗi nhà trường, nhưng cũng còn nhiều khó khăn, thách thức. Do vậy, việc xây dựng văn hóa học đường phải được thực hiện kiên trì, liên tục và huy động sức mạnh nội tại trong nhà trường và ngoài xã hội mới đạt được kết quả tốt đẹp.

TS. Trần Mạnh Hùng