Trong bối cảnh tái cấu trúc không gian phát triển vùng và yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững, Chiều ngày 12/6/2026, Trường Đại học Bạc Liêu đã tổ chức thành công Hội thảo “Vai trò của trường đại học địa phương trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và phát triển vùng” mở ra một diễn đàn đối thoại giàu tính thực tiễn giữa nhà trường, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng.
Tham dự Hội thảo có đồng chí Lê Minh Hoan – Nguyên ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội; đồng chí Nguyễn Bình Tân - Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau; TS Phan Văn Đàn – Hiệu trưởng Trường Đại học Bạc Liêu; các đồng chí đại diện lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Khoa học và Công nghệ; các đồng chí lãnh đạo UBND xã Trần Văn Thời và xã Vĩnh Thanh; quý thầy, cô lãnh đạo các đơn vị thuộc trường.
Trên tinh thần các gợi mở của đồng chí Lê Minh Hoan, hội thảo đặt ra một câu hỏi lớn: làm thế nào để một trường đại học địa phương không chỉ đào tạo nguồn nhân lực mà còn trở thành trung tâm tri thức, trung tâm kết nối và dẫn dắt đổi mới sáng tạo cho cả vùng phát triển. Từ lợi thế đặc thù của không gian biển – rừng – thủy sản – năng lượng tái tạo của cực Nam Tổ quốc, Trường Đại học Bạc Liêu được định vị không chỉ là nơi truyền thụ kiến thức mà còn là nơi kiến tạo giải pháp cho những bài toán thực tiễn của địa phương.
Một thông điệp nổi bật xuyên suốt hội thảo là: đại học phải bước ra khỏi khuôn viên để đi vào đời sống. Tư duy giáo dục mới không còn vận hành theo cấu trúc ngành học khép kín mà chuyển sang liên ngành, thực học, học từ cộng đồng và giải quyết vấn đề thật. Những định hướng như “Living Lab”, “Blue Farm Campus”, trung tâm đổi mới sáng tạo – khởi nghiệp, hay mô hình hợp tác giữa đại học với nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cho thấy hình ảnh một trường đại học mở – nơi giảng đường có thể nằm giữa vùng nuôi tôm, trong rừng ngập mặn, tại nhà máy chế biến hay ngay giữa cộng đồng dân cư. Sinh viên không chỉ học để có nghề mà học để tạo giá trị; giảng viên không chỉ truyền đạt mà trở thành người kết nối tri thức, người dẫn dắt đổi mới và đồng hành cùng phát triển địa phương.
Hội thảo cũng khẳng định một tầm nhìn dài hạn: tương lai của các trường đại học địa phương không nằm ở quy mô cơ sở vật chất hay số lượng ngành đào tạo, mà ở năng lực tạo ra tác động xã hội, thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và đóng góp vào năng lực cạnh tranh của vùng. Với Trường Đại học Bạc Liêu, đây không chỉ là cơ hội tái định vị vai trò trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh Cà Mau mở rộng, mà còn là lời cam kết về một mô hình đại học phục vụ cộng đồng – nơi tri thức được chuyển hóa thành sinh kế, công nghệ được chuyển hóa thành giá trị và giáo dục trở thành động lực phát triển bền vững. Khi cộng đồng trở thành giảng đường, người dân trở thành đồng sáng tạo tri thức và địa phương trở thành “phòng thí nghiệm sống”, trường đại học sẽ thực sự trở thành hạt nhân của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vùng.
Trao đổi tại hội thảo, ông Nguyễn Thế Châu – Bí thư Đảng ủy xã Trần Văn Thời cho rằng nhu cầu của địa phương hiện nay không chỉ dừng ở việc tiếp nhận các hoạt động hỗ trợ ngắn hạn từ cơ sở giáo dục đại học, mà cần xây dựng một cơ chế hợp tác lâu dài, thực chất và có khả năng tạo ra tác động đo lường được đối với phát triển kinh tế – xã hội. Theo ông, địa phương đang đứng trước nhiều yêu cầu mới như chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển sinh kế bền vững, chuyển đổi số ở cơ sở và tăng cường năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu. Để giải quyết những vấn đề đó, địa phương rất cần sự đồng hành của trường đại học với vai trò là trung tâm tri thức, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn. Xã Trần Văn Thời mong muốn phối hợp với Trường Đại học Bạc Liêu đối với một số nhiệm vụ tiêu biểu như: Đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn cán bộ; Khảo sát, xây dựng mô hình nông nghiệp lúa, tôm, truy suất nguồn gốc,…; phát triển công nghệ số, xã số, công dân số, tập huấn sử dụng AI cho công chức,… theo Nghị quyết 57-NQ/TW; xây dựng mô hình, quảng bá các sản phẩm Ocoop, quảng bá du lịch; công tác hướng nghiệp cho học sinh THPT, phát triển nguồn nhân lực trẻ, trao học bổng, liên kết doanh nghiệp; đặc biệt, nghiên cứu giải pháp phát triển đập Thị Tường.
Đồng quan điểm với Bí thư Đảng ủy xã Trần Văn Thời, đồng chí Ngô Nguyên Phong – Bí thư Đảng ủy xã Vĩnh Thanh nhấn mạnh, mô hình hợp tác giữa Trường Đại học Bạc Liêu và xã Vĩnh Thanh trong thời gian tới cần được triển khai theo hướng “cùng thiết kế – cùng thực hiện – cùng đánh giá hiệu quả”, lấy người dân và doanh nghiệp địa phương làm trung tâm. Phát triển nông nghiệp theo hướng đa mục tiêu, đa giá trị: môi trường, văn hóa, du lịch, trải nghiệm, … Nhà trường có thể tham gia xây dựng các mô hình thực nghiệm, hỗ trợ khởi nghiệp, chuyển giao công nghệ, phát triển kỹ năng số cho thanh niên và nông dân, đồng thời thiết lập hệ thống chỉ số đánh giá (KPI) để theo dõi kết quả hợp tác theo từng giai đoạn. Đây không chỉ là sự kết nối giữa giáo dục và địa phương, mà còn là cách để biến tri thức thành năng lực phát triển thực chất, tạo nền tảng cho một cộng đồng học tập, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững ngay từ cơ sở.
Khép lại hội thảo, các ý kiến trao đổi đã thống nhất rằng trong giai đoạn phát triển mới, trường đại học địa phương cần được nhìn nhận không chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực mà còn là trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo và kết nối phát triển vùng. Trường Đại học Bạc Liêu với lợi thế gắn với không gian sinh thái đặc thù của cực Nam Tổ quốc có cơ hội trở thành mô hình đại học mở, đồng hành cùng chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng trong giải quyết các bài toán thực tiễn của địa phương. Những ý kiến được chia sẻ tại hội thảo không chỉ mở ra hướng hợp tác mới giữa cơ sở giáo dục đại học và địa phương, mà còn góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo lấy con người và cộng đồng làm trung tâm. Hội thảo cũng là lời cam kết cho một hành trình dài hạn – nơi tri thức được chuyển hóa thành hành động, giáo dục tạo ra giá trị và phát triển bền vững trở thành mục tiêu chung của toàn vùng.
Nhằm triển khai và cụ thể hóa mô hình Trường Đại học phối hợp với xã và doanh nghiệp. Trong khuôn khổ Hội thảo, Trường Đại học Bạc Liêu đã ký kết hợp tác với UBND xã Trần Văn Thời, UBND xã Vĩnh Thanh, Công ty TNHH Dịch vụ kỹ thuật Nuôi trồng thủy sản Minh Phú AQUAMEKONG. Các nội dung biên bản ghi nhớ hợp tác gồm:
(1) Đào tạo tạo, tập huấn, bồi dưỡng, tuyển dụng việc làm;
(2) Hợp tác nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ;
(3) Hợp tác về chuyển đổi số, ứng dụng AI và đổi mới sáng tạo;
(4) Hợp tác phục vụ cộng đồng.
Tin: Trung tâm QTHT TT-TV
